Het woord 'wicca' komt uit de Oudengelse taal en betekent 'beoefenaar van hekserij'. In de jaren '60 van de vorige eeuw koos Gerald Gardner dit woord als naam voor een spirituele stroming die hij had uitgewerkt op basis van informatiebronnen uit de vrijmetselarij, de Hermetic Order of the Golden Dawn, de Thelema-beweging van Aleister Crowley, de rituelen die hij had mogen bijwonen als ambtenaar in de Indische koloniën en de klassieke literatuur die hij direct en indirect bestudeerde. Het resultaat was een smeltkroes van symbolieken en ceremonieën die voor Gardner de essentie van hekserij belichaamden. Gardner weidde vele geïnteresseerden in zijn nieuwe stroming in, en deze heksen zetten op hun beurt de traditie verder zodat deze groeide en diversifieerde. Invloedrijke figuren zoals Alex en Maxine Sanders, Vivianne Crowley, Doreen Valiente en vele anderen legden hun eigen accenten en bouwden daarop weer verder, waardoor verschillende stromingen binnen wicca ontstonden. Enkele gemeenschappelijke eigenschappen bleven daarbij toch altijd bewaard.

 

Natuur- en ervaringsreligie

Wicca is een religie, in die zin dat het je verbindt met iets wat groter is dan jezelf, wat we het goddellijke noemen. Dat goddellijke is immanent: het is niet iets wat ver van je af staat en waarvoor je eerst jezelf moet 'overstijgen' om het te bereiken (transcendentie), maar is integendeel iets wat deel uitmaakt van alles wat zich in en rondom jou bevindt. Met andere woorden: het goddellijke zit al in jou, en jij alleen kan het goddellijke in jezelf ervaren - daarom spreken we bij wicca van een ervaringsreligie. Het goddellijke zit ook in de wereld rondom jou, en velen binnen wicca ervaren dat het goddellijke het gemakkelijkste te vinden is in de natuur, daarom spreken we ook van een natuurreligie.

 

Veel van de symboliek die binnen wicca wordt gebruikt, is afgeleid van fenomenen die we in de natuur kunnen vinden. Denk bijvoorbeeld aan het wisselen van de seizoenen, de steeds terugkerende cyclus van de maan, het langer en korter worden van de dagen doorheen het jaar en ga zo maar door. Ook dieren, bomen en andere planten kunnen ons veel leren over de oneindige verschillende uitingsvormen van het goddelijke in en rondom ons. Daarnaast is er ook ruimte voor mystiek: wij mensen zijn in staat om te redeneren en te voelen, en om zo tot inzichten te komen zonder dat we daarvoor per se een tastbaar object in onze handen hoeven te hebben. Sta er bijvoorbeeld eens bij stil hoe wonderlijk het is om te kunnen lezen: we zien kleine zwarte vormen voor ons op een wit vlak en voor je het weet zien we hoe een compleet verhaal zich voor ons geestesoog ontvouwt. Is dat niet magisch?

 

God en Godin

Centraal in de symboliek van wicca staat de idee dat alles in de werkelijkheid onderhevig is aan polariteit: man en vrouw, licht en donker, en ga zo maar door. Zo ook het goddelijke: een mannelijke God zoals die al enige eeuwen wordt aanbeden, kan in wicca niet bestaan zonder zijn polaire tegenhanger - de Godin. Samen houden zij de realiteit in evenwicht en zorgen ze voor de scheppende kracht van vruchtbaarheid. Dit wordt gereflecteerd in de hogepriester en de hogepriesteres die elke coven leiden.

 

Een concept dat hieruit voortvloeit, is matriarchie: als God en Godin evenwaardig zijn en de man het in de profane wereld al eeuwen voor het zeggen heeft, is het een teken van eerbied naar de Godin toe dat de hogepriesteres binnen haar coven het laatste woord heeft. Sommige stromingen gaan hier verder in dan andere, en hoewel er zelfs covens zijn waar enkel vrouwelijke leden zijn toegelaten, zorgt deze matriarchale insteek in de meeste gevallen voor een gendergelijkwaardige groepsdynamiek. Het begrip 'gender' staat daarin overigens ook niet stil: 'man' en 'vrouw' zijn in het polaire wereldbeeld van wicca geen in steen gebeitelde binaire begrippen, maar eerder energieën die in elk van ons kunnen voorkomen en manifesteren.

 

De cirkel

De seizoenen, de maancyclus, het verloop van de dag en van het jaar… Veel van de symboliek die in wicca op de voorgrond komt, is cyclisch van aard. Alles wat geboren wordt, moet uiteindelijk ook weer sterven, om nadien opnieuw geboren te worden en opnieuw te sterven en opnieuw en opnieuw… Zo heeft de realiteit geen begin en ook geen einde, net zoals een cirkel. De cirkel is ook de rituele ruimte binnen wicca: we hebben geen kerken of heilige gebouwen, maar overal waar we een cirkel vormen in verbondenheid met elkaar, zijn we ook verbonden met het goddellijke. En in diezelfde cirkel die we trekken in de ruimte, vinden op hun beurt ook weer die cyclische symbolieken hun plaats in de gemanifesteerde werkelijkheid, in de vier windrichtingen en alles wat we daarmee associëren.

 

Wicca vs hekserij

Tot slot een kanttekening: wicca is hekserij, maar hekserij is niet noodzakelijk altijd wicca. Met hekserij kun je magisch werk gaan verrichten en zaken gaan manifesteren in de werkelijkheid zonder dat je daarvoor enig belang hoeft te hechten aan de symbolische of religieuze betekenissen die wicca daaraan vasthangt, en er bestaan vele vormen van hekserij die cultureel en/of van ouder op kind zijn doorgegeven zonder enige invloed van Gerald Gardner of zijn ideeën. Elke vorm, stroming of traditie heeft zijn eigen waarde, en als puntje bij paaltje komt is er maar één pad dat juist is voor jou: jouw eigen pad.